Fraters van Tilburg

Joannes Zwijsen
Joannes Zwijsen

De fratercongregatie werd in 1844 gesticht door Mgr. Joannes Zwijsen (1794-1877). Hij was erg aangegrepen door de armoede die hij tegenkwam in de opkomende fabrieksstad en op het platteland rondom. Zwijsen verzamelde een aantal mannen en vrouwen om zich heen die zich, vanuit de katholieke kerk, wilden inzetten voor betere levensomstandigheden in de stad. Daarin was hij zeer succesvol want de door hem gestichte congregaties van zusters en fraters  groeiden enorm  snel.

Rond 1850 waren er al bijna duizend zusters en meer dan honderd fraters in tal van sociale en kerkelijke projecten aan het werk. Het ging vooral om projecten voor arme mensen, die door Zwijsen ‘werken van barmhartigheid’ werden genoemd. Om die reden gaf Zwijsen zijn congregaties de naam van barmhartigheid mee, ze heetten Zusters en Fraters van Onze Lieve Vrouw, Moeder van Barmhartigheid. In de volksmond werden ze meestal gewoon Fraters van Tilburg en Zusters van de Oude Dijk genoemd, ook al waren ze in de loop der jaren op veel meer plaatsen aan het werk.

De geschiedenis van de fraters beslaat dus een periode van bijna 170 jaar: in totaal zijn er in die tijd meer dan 3000 fraters geweest. In 2015 zijn dat er ruim 300 in 10 verschillende landen. De fraters zijn momenteel vooral actief in Indonesië, Namibië, Kenia en Brazilië.

kweekschool voor fraters 1940
Kweekschool voor fraters 1940

Betekenis voor het onderwijs

De Fraters van Tilburg hebben zich bijzonder ingezet voor het katholiek onderwijs in Nederland. Niet alleen stichtten zij vele scholen, maar zij ontwikkelden ook zelf onderwijsmethodes. Generaties schoolkinderen leerden lezen aan de hand van de methode Veilig leren lezen van frater Caesarius Mommers, de leesvader van Nederland. De beschikking over een eigen drukkerij en later uitgeverij speelde hierbij een grote rol. Het fonds van deze uitgeverij is overgegaan in de verzelfstandigde Uitgeverij Zwijsen. De verzameling voorwerpen over de geschiedenis van het schrift die een van de fraters bijeenbracht vormde de basis van het Tilburgse museum Scryption.

Meer weten?

Wie geïnteresseerd is in de geschiedenis van de fraters kan te rade gaan bij twee toegankelijke publicaties: ‘Broeders in de katholieke beweging’ van Joos van Vugt en ‘Enigen uit velen : Fraters van Zwijsen in 22 portretten’ van Joep Eijkens. Beide publicaties verschenen in 1994.

Bron: www.cmmbrothers.org/nl/

Bron: wikipedia

Goirle fraterstuin jaren 1950
Goirle fraterstuin jaren 1950